Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Heilige ibis Threskiornis aethiopicus

Foto: Hans van der Meulen

Indeling

Threskiornis [genus] (1/0)

Voorkomen

StatusExoot. Incidentele import, geen voortplanting. (2d)
Habitatland zoet

Verspreiding


Vindplaatsen Nederland
Bron: SOVON

Het oorspronkelijke leefgebied omvat Afrika, ten zuiden van de Sahara, en Zuid-Irak. In verschillende Europese landen is sinds begin jaren 1990 sprake van een populatie. In alle gevallen vinden deze hun oorsprong bij vrijvliegende of ontsnapte vogels uit nabijgelegen vogelparken.

De grootste populatie bevindt zich langs de Atlantische kust van Frankrijk (maximaal  1.700 paar in 2006), met een kleinere populatie langs de Franse Middellandse Zeekust (250 vogels in 2006). Na gerichte ingrepen werd het aantal in Frankrijk in 2013 geschat op 300-400 individuen (Lemaire 2014). Uit omringende landen zijn kleine populaties van vrijvliegende dieren bekend uit Duitsland en een incidenteel broedgeval uit België. Elders in Europa bevindt zich een populatie in Noordwest-Italië en op de Canarische Eilanden.

Het eerste Nederlandse broedgeval stamt uit 2001, waarna de aantallen snel toenamen tot maximaal 15 paren in 2007. Zekere broedgevallen zijn bekend uit Botshol (Zuid-Holland) (2001-2008), Vogelpark Avifauna in Alphen aan den Rijn (Zuid-Holland) (2003-2009), De Banen bij Nederweert (Limburg) (2006 en 2007) en mogelijk dezelfde vogels in het Soerendonks Goor (Noord-Brabant) (2008 en 2009). Na 2009 zijn geen broedgevallen meer bekend geworden op deze broedplaatsen of daarbuiten. Al in 2008 vond een afname plaats door het kappen van de nestboom nabij Avifauna en daarna het gericht terugvangen van vogels in dit park. Hiermee verdween zowel de broedpopulatie nabij Avifauna alsmede die van het Botshol. Tegelijkertijd verdwenen de broedvogels van het Soerendonkse Goor.

Buiten de broedtijd komt de soort verspreid over het land voor, met tot 2009 vooral concentraties rond de bekende broedplaatsen. Na 2009 worden verspreid over Nederland nog slechts enkelingen waargenomen, waarbij de aantallen teruglopen. In 2014 ging het naar schatting om maximaal 3-8 vogels verspreid over Nederland (Lemaire 2014).

Bron

Auteur(s)

Boer, V. de