Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Chinese wolhandkrab Eriocheir sinensis

Foto: Frank Stokvis

Indeling

Grapsidae [familie]
Eriocheir [genus] (1/1)
sinensis [soort]

Met de introductie van een soort als de Chinese wolhandkrab verscheen in de Nederlandse wateren een soort waarvan hier geen inheems equivalent voorkomt. Gezien de grote biomassa die de Chinese wolhandkrab soms weet te bereiken, mogen zeker effecten worden verwacht.

Ondergraven oevers De Chinese wolhandkrab graaft gangen in de oevers van wateren. Recent onderzoek naar de graafactiviteiten van de Chinese wolhandkrab in bijvoorbeeld het  westelijk rivierengebied ontbreekt. Op basis van oudere onderzoeken lijkt de schade aan oevers mee te vallen. Desondanks is het zinvol om met name in het getijdengebied alert te blijven op een mogelijke toename van afslag door de graafactiviteiten van de Chinese wolhandkrab (Horssen et al. 2007).

Bioturbatie Studies waaruit het opwoelen van de bovenlaag van de (rivier)bodem door de Chinese wolhandkrabben als een probleem voor het doorzicht van een water naar voren komt zijn niet aanwezig. Op basis van dergelijke effecten van rivierkreeften, die in hun foerageergedrag overeenkomsten vertonen met de Chinese wolhandkrab en de hoge dichtheden waarin de Chinese wolhandkrab voorkomt, is zeker te verwachten dat negatieve effecten door het opwoelen optreden (Horssen et al. 2007).

Effecten op het voedselweb Negatieve ecologische effecten van de Chinese wolhandkrabben zijn in Nederland alleen experimenteel aangetoond.  Vermoedt wordt dat de wolhandkrab plaatselijk verantwoordelijk is voor het verdwijnen van de onderwatervegetatie en daarmee samenhangende macrofaunagemeenschappen, onder andere in het Zuidlaardermeer en het Noordzeekanaal (Loonen et al. 2004, Roodzand 2007).

Beroepsvisserij Met zijn krachtige monddelen is de Chinese wolhandkrab in staat zich dwars door een fuik of een want heen te vreten. In sommige gebieden worden beroepsvissers dan ook gedwongen materiaal in te zetten dat ‘krabbestendig’ is. Hiermee stijgen de bedrijfskosten voor beroepsvissers. Andere kostenposten zijn een verhoogde verwerkingsstijd en beschadiging (door aanvreten) van de vangst. Sinds kort bieden beroepsvissers de Chinese wolhandkrab aan op de veiling voor de consumptie. Exportmogelijkheden zijn Aziatische restaurants in Europa (Horssen et al. 2007). Ook wordt de Chinese wolhandkrab, levend verpakt in een doorzichtig doosje, per vliegtuig vanuit Nederland geëxporteerd naar Hong Kong voor in voedselautomaten (Rijksoverheid, 2014). Vangstmogelijkheden in Nederland zijn echter beperkt, aangezien er in Nederland voor bepaalde wateren een vangstverbod geldt op wolhandkrab bestemd voor consumptie. De krab uit deze wateren is namelijk vervuild met dioxines en PCB’s. Deze voor visserij gesloten gebieden zijn de grote rivieren (Merwede, Rijn, Nieuwe Maas, Waal, IJssel), het Noordzeekanaal, Ketelmeer en Hollands-Diep. Voor krab uit het IJsselmeer en Lauwersmeer geldt geen vangstverbod. (Leeuwen et al. 2013).

Hengelsport Hengelsporters ondervinden hinder door Chinese wolhandkrabben die het gebruikte aas als voedsel herkennen, en lijnen ‘doorknippen’. Daarbij speelt wel een rol dat de Chinese wolhandkrab alleen nachtactief is.

Tussengastheer voor parasieten Er is op dit moment geen reden te veronderstellen dat de Chinese wolhandkrab in Nederland tussengastheer zou kunnen zijn voor de longbot. De voor deze soort noodzakelijke primaire tussengastheer (slakken van de families Thiaridae of Pleuroceridae) ontbreekt. Mochten geschikte tussengastheren zich vestigen in Nederland, dan is enige alertheid gewenst (Horssen et al. 2007).

Overige effecten Chinese wolhandkrab kan problemen veroorzaken bij waterinlaten van elektriciteitscentrales en andere industrieën. Door de grote aantallen krabben raken roosters, pijpen, kleppen en dergelijke verstopt. Uit Nederland zijn dergelijke effecten nog niet op grote schaal opgetreden of bekend geworden. Door plaatsing van een extra rooster is dit probleem eenvoudig te verhelpen. Muskusrattenvangers uit Friesland melden enige hinder van de Chinese wolhandkrab bij het gebruik van muskusratfuiken. In gebieden met veel krabben raken de ingangen van de fuiken verstopt waardoor de fuiken niet meer werken. Het probleem is waarschijnlijk van beperkte omvang. In China richt de wolhandkrab schade aan in rijstvelden, waar ze de jonge scheuten aanvreten. Dergelijke schade is ook te verwachten wanneer de Chinese wolhandkrab de rijstvelden van bijvoorbeeld Spanje en Italië weet te bereiken (Horssen et al. 2007).

Bron

Auteur(s)

Waart, S. de