Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft Orconectes virilis

Foto: Theodoor Heijerman

Indeling

Cambaridae [familie]
Orconectes [genus] (5/1)
virilis [soort]

Voorkomen

StatusExoot. Minder dan 10 jaar zelfstandige handhaving. (2c)
Habitatzoet
ReferentieRivierkreeften, een oprukkend probleem

Het oorspronkelijk verspreidingsgebied in Noord-Amerika reikt van de Canadese provincies Alberta en Québec in het noorden tot in de Amerikaanse staten Utah en Arkansas in het zuiden. Met de aanwezigheid in Alberta (Canada) is de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft de meest noordelijk voorkomende rivierkreeft in Noord-Amerika.

De geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft is succesvol uitgezet in een groot aantal staten in Noord-Amerika, vermoedelijk gerelateerd aan het gebruik van de soort als aas voor de hengelsport. Ook in Europa is meerdere malen geprobeerd de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft uit te zetten, waarbij de uitzettingen in Frankrijk en Zweden zijn mislukt. In 2004 is een populatie van deze soort aangetroffen in het stroomgebied van de River Lee, Groot-Brittannië. De dieren zouden afstammen van uigezette aquariumdieren. De dichtheden zijn nog vrij laag, maar ze verspreidt zich snel met een snelheid van circa twee km per jaar.

In Nederland is de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft een gevestigde exoot die voor het eerst werd herkend in 2004. Op deze locatie in Vinkeveen was de soort op dat moment al in grote aantallen aanwezig. Bij een uitgebreider onderzoek in 2006 bleek het verspreidingsgebied aanzienlijk uitgebreider, waarmee aannemelijk is dat de soort ruim voor 2004 in Nederland is geïntroduceerd. Globaal omvatte dit areaal het gebied langs de as Vinkeveen-Woerden-Oudewater. Dit is nog steeds de omvangrijkste verspreidingskern, maar inmiddels is de soort ook bekend uit Dronten, Boven-Hardinxveld en Weesp en is er sprake van een grote populatie in het Kromme Rijn gebied tussen Houten en Wijk bij Duurstede. Waarschijnlijk is er sprake geweest van minimaal drie introducties: één binnen het voornaamste verspreidingsgebied, één in de omgeving van Boven-Hardinxveld en één in Flevoland. De herkomst van de dieren is onzeker, maar het ligt voor de hand dat deze is geassocieerd met de handel ten behoeve van tuinvijvers of aquaria. Tenminste in 2003 werden geknobbelde Amerikaanse rivierkreeften verhandeld in een tuincentrum in Leeuwarden, waar de soort voor overlast zorgde wegens voortdurende ontsnappingen (Soes & Koese 2010).

De geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft blijkt goed bestand tegen de Nederlandse winters, wat niet verrassend is gezien het relatief noordelijke oorspronkelijke areaal. Omdat de soort niet kieskeurig is, ligt het in de lijn der verwachting dat de soort zich ook elders in Europa zal vestigen.

 

Waarnemingen doorgeven

Waarnemingen van deze soort kunnen worden doorgegeven via de portals waarneming.nl en telmee.

Publicatie