Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Aziatische hoornaar Vespa velutina

Foto: Jean Haxaire

Indeling

Vespa [genus]
(2 soorten in totaal / 1 gevestigd)
velutina [soort] (1/0)

De levenscyclus van de Aziatische hoornaar is dezelfde als bij de andere sociale wespen in onze omgeving. In het vroege voorjaar komt een jonge koningin uit winterslaap en begint met het bouwen van een nest op een beschutte plek. Wanneer het nest groter wordt en de plek te klein, gaan de wespen verhuizen naar een meer geschikte plaats, daarin verschilt deze wesp van de andere sociale wespen bij ons, die verkassen niet. Ongeveer 90% van de nesten wordt dan hoog in een boom gebouwd. Het nest wordt gemaakt van fijn geknaagd hout (papier), het nest is helemaal omgeven door een laag bouwmateriaal. De uitgang zit aan de zijkant, onderaan. Gewoonlijk wordt een nest 40 tot 60 cm in doorsnede, de grootste nesten worden een meter hoog en 80 cm in doorsnede.

Gemiddeld komen er in de loop van een seizoen, van maart tot oktober, ongeveer 6000 werksters uit een nest, grote nesten kunnen tot 15.000 werksters produceren. Een werkster leeft enkele weken. Op het hoogtepunt kunnen er 1000-2000 werksters tegelijk aanwezig zijn. De eerste mannetjes verschijnen in de loop van september, de nieuwe koninginnen in oktober. Na de paring gaan de mannetjes dood en verstoppen de koninginnen zich om in winterslaap te gaan. De rest van het nest – de oude koningin, werksters en mannetjes – sterft in de loop van de herfst.

Evenals alle sociale wespen zijn de aziatische hoornaars jagers, ze vangen vooral andere insecten, die ze voeren aan hun larven. De larven hebben eiwitrijk voedsel nodig. Van een prooi worden alle onderdelen afgebeten, totdat alleen het borststuk overblijft. Hierin zitten de vliegspieren, die zijn eiwitrijk en vormen het beste voedsel voor de larven. Aziatische hoornaars vangen een grote variatie aan insecten, ze hebben echter een duidelijke voorkeur voor sociale Hymenoptera en vliegen. Hun prooien bestaan gemiddeld voor 37% uit honingbijen en voor 18% uit sociale wespen. Vliegen maken 34% uit van het prooienspectrum  (Villemant et al. 2011). De volwassen wespen hebben alleen brandstof (koolhydraten) nodig voor hun lichaam, die halen ze uit nectar van bloemen of van rottend fruit. Hoornaars komen niet of nauwelijks op de limonade en andere zoetigheden van mensen af.

Bron

Auteur(s)

Noordijk, J., Smit, J.