Overslaan en naar de inhoud gaan

Priktolhoren Calliostoma zizyphinum

Foto: Marion Haarsma

Indeling

Calliostoma [genus] (1/1)
zizyphinum [soort]

Exotenpaspoort ?

Reële kans op vestiging? Ja
Betrouwbaarheid beoordeling Grote mate van zekerheid (meerdere bronnen)
Vestigingsstatus Gevestigd
Zeldzaamheid Lokaal
Invasiviteit Niet invasief
Invasiviteit (toelichting) C. zizyphinum is vermoedelijk via mossel en/of oester transporten en en uitzetting van deze schelpdieren voor kweek in de Oosterschelde beland. In in die zin is de soort te beschouwen als exoot. Van nature komt de soort voor in de diepere delen van de Noordzee, waaronder ook op het Nederlands Continentaal Plat. Vanaf 2001 leeft de soort plaatselijk in de Oosterschelde. Het aantal waarnemingen is sindsdien toegenomen maar het aantal vindplaatsen is nog gering en ook de aantallen zijn tot op heden (2020) laag gebleven. Van een invasieve exoot is dus geen sprake. Hoewel de dieren geen vrij zwemmende larven hebben, is het ook mogelijk dat de dieren op natuurlijk manier de Oosterschelde hebben bereikt. Mogelijk hebben ze zicht daar kunnen vestigen doordat winters minder koud zijn dan vroeger.
Type introductie Niet opzettelijk
Jaar van eerste introductie 2001
Jaar van eerste melding 2003
Natuurlijke verspreiding
  • Afrika
  • Europa
  • Noordelijke Atlantische Oceaan
  • Verspreiding in Nederland Zeeland
    Verspreiding in Nederland (toelichting) Deze soort komt van nature voor in Europese wateren van Noord-Noorwegen tot de Azoren en in het Middellandse Zeegebied. In Nederland is C. zizyphinum beperkt tot het noordelijke deel van de Nederlandse Noordzee. Vanaf 2001 leeft de soort plaatselijk en in kleine aantallen in de Oosterschelde.
    Habitats
  • Mariene habitats
  • Estuaria en brakwatergebieden
  • Wijze van introductie Aquacultuur
    Ecologische impact (toelichting) De slakken voeden zich met zowel dierlijk als plantaardig materiaal. Ze geven echter de voorkeur aan dierlijk materiaal. Ze jagen actief op sponzen en hydropoliepen, die ze met hun radula afschrapen. Omdat de aantallen van C. zizyphinum in de Oosterschelde nog steeds (2020) laag zijn, is voedselconcurrentie met andere soorten niet waarschijnlijk. Er zijn geen aanwijzingen dat C. zizyphinum invloed heeft op het voorkomen van andere soorten.
    Economische impact (toelichting) Vooralsnog is geen economische impact te verwachten.

    Publicaties

    • Bruyne, R.H. de 2003. Een van Europa's mooiste zeeslakken: de priktolhoren. Prachtjuweel nu ook in de Nederlandse kustwateren. Voelspriet, Nieuwsblad Atlasproject Nederlandse Mollusken 2: 1.
    • Gittenberger, E. 2004. The grey top shell, Gibbula cineraria (Gastropoda, Trochidae), finally established in the Dutch delta. Vita Malacologica 2: 67.
    • Bruyne, R.H. de, S.J. van Leeuwen, A.W. Gmelig Meyling, & R. Daan (red.) 2013. Schelpdieren van het Nederlandse Noordzeegebied. Ecologische atlas van de mariene weekdieren (Mollusca). 1-414. Tirion Uitgevers, Utrecht en Stichting Anemoon, Lisse.
    • Wolff, W.J. 2005. Non-indigenous marine and estuarine species in The Netherlands. Zoölogische Mededelingen 79: 1-116. [link]