Overslaan en naar de inhoud gaan

Oostelijke ringslang Natrix natrix

Indeling

Natricidae [familie]
Natrix [genus] (2/2)
natrix [soort]

Indeling

Natricidae [familie]
Natrix [genus] (2/2)
natrix [soort]

Exotenpaspoort ?

Reële kans op vestiging? Ja
Betrouwbaarheid beoordeling Grote mate van zekerheid (meerdere bronnen)
Toelichting op beoordeling door soortexpert (Nederlands) Na sterke vermoedens van het illegaal uitzetten van oostelijke ringslangen op meerdere plekken in Nederland, heeft genetisch onderzoek plaatsgevonden. Hieruit is onomstotelijk komen vast te staan dat er inderdaad oostelijke ringslangen in Nederland voorkomen. Zowel in Zuid-Holland (Krimpenerwaard en Alphen aan den Rijn), Utrecht (Houten) als Zuid-Limburg (Brunssummerheide) is genetisch materiaal vastgesteld.
Vestigingsstatus Gevestigd
Zeldzaamheid Lokaal
Invasiviteit Invasief
Invasiviteit (toelichting) Aanwezig in Zuid-Holland, Utrecht en Limburg. Uitbreidend in de Krimpenerwaard, waardoor mogelijk al sprake is van contact met populaties van de inheemse ringslang in Utrecht en bij Reeuwijk. De populatie in Alphen aan den Rijn lijkt stabiel. Van de Brunssummerheide is de situatie onvoldoende bekend, maar is genetische uitwisseling met de inheemse populatie van het Wormdal denkbaar. In het Utrechtse Houten is één hybride exemplaar (N. natrix x N. helvetica) aangetroffen, terwijl deze populatie werd beschouwd als behorend bij het genetisch zuivere kerngebied van de inheemse ringslang in midden-Nederland.
Type introductie Opzettelijk en niet opzettelijk
Jaar van eerste introductie 1973 - 1985
Jaar van eerste melding 1974 - 2003
Natuurlijke verspreiding
  • Azië
  • Europa
  • Verspreiding in Nederland
  • Limburg
  • Utrecht
  • Zuid-Holland
  • Verspreiding in Nederland (toelichting) Genetisch zuivere exemplaren en/of exemplaren met genetische sporen van Oostelijke ringslang zijn bekend van de Krimpenerwaard en Alphen aan den Rijn in Zuid-Holland, Houten in Utrecht en de Brunssummerheide in Limburg.
    Habitats
  • Meren
  • Waterwegen
  • Oeverzones
  • Wetlands
  • Stedelijke gebieden
  • Agrarische gebieden
  • Verstoorde gebieden
  • Struweel
  • Graslanden en heide
  • Kassen of composthopen
  • Onder menselijk beheer
  • Wijze van introductie
  • Botanische tuin/dierentuin/aquaria
  • Sierdoeleinden
  • Huisdier-/aquariumhandel
  • Overige ontsnapping
  • Impact
  • Predatie
  • Concurrentie
  • Genetisch
  • Ecologische impact (toelichting) Met name hybridisatie wordt als een serieus risico gezien. Door de onopvallendheid hiervan, krijgt het vaak ook niet de aandacht die het verdient. Hybridisatie kan leiden tot het vervangen van inheemse genen door exotische, met feitelijk het uitsterven van de inheemse soort tot gevolg, terwijl in het gebied nog altijd 'ringslangen' aanwezig zijn. Vanwege het forse uitbreidingspotentieel in Zuid-Holland en de mobiliteit van de soort, kan het areaal snel toenemen. Dit wordt versterkt door het nemen van ontsnipperingsmaatregelen (aanleg faunapassages), waardoor de verspreiding wordt bespoedigd. Het risico op genetische vervuiling is aanzienlijk, met name met de Reeuwijkse populatie, aangezien deze strak op elkaar aansluiten.
    Economische impact (toelichting) Er is momenteel geen andere economische impact bekend of denkbaar dan eventuele kosten voor een bestrijdings- of beheersingsproject.

    Publicaties