Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Morinelplevier Charadrius morinellus

Foto: Kees Venneker

Indeling

Charadriidae [familie]
Charadrius [genus] (4/2)
morinellus [soort]

Voorkomen

StatusIncidenteel/Periodiek. Minder dan 10 jaar achtereen voortplanting en toevallige gasten. (1b)
Habitatland zoet brak
ReferentieAtlas van de Nederlandse broedvogels 1998-2000

De Morinelplevier broedt in schaarsbegroeide taiga en boven de boomgrens in gebergtes. In Europa komt de soort voor in Noord-Engeland en Schotland, Fenno-Scandinavië (vooral Noorwegen), Noord-Rusland en, in gering aantal, in verschillende bergketens waaronder de Alpen en de Pyreneeën. Hij overwintert van Marokko tot West-Iran. Overbejaging en het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de winterkwartieren deden de Europese populatie kelderen.

Morinelplevieren trekken sinds jaar en dag door ons land, vooral in mei en september. Op bekende plekken als de Maasvlakte en het Lauwersmeer vergapen vogelaars zich geregeld aan de opmerkelijke makheid van de soort. Van 1961 tot en met 1969 broedde de soort met zekerheid in ons land, op akkers in de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland. Uitverkoren gewassen waren vlas, suikerbieten, erwten, aardappels en zomertarwe. Het broedresultaat was matig door herbicidengebruik en andere landbouwkundige activiteiten; zo werd tenminste tweemaal een nest door een trekker overreden (Marra 1965, van Elburg & van den Berg 1967, Bijlsma et al. 2001). Broeden onder de zeespiegel was wereldwijd een onbekend fenomeen voor deze soort, die in Nederland bovendien op honderden kilometers van de dichtstbijzijnde broedgebieden opdook. In de jaren zeventig werden in Oostelijk en Zuidelijk Flevoland nog enige malen baltsende vogels gezien (vier blokken met waarschijnlijke broedgevallen in 1973-77 zijn vermoedelijk hierop gebaseerd), maar een nestvondst zat er niet meer in. Het ziet er dus naar uit, dat het optreden van de Morinelplevier als broedvogel in ons land een kort intermezzo was.

Bron

Auteur(s)

Vergeer, J.-W.

Publicatie