Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Kuifeend Aythya fuligula

Foto: Kees Venneker

Indeling

Anatidae [familie]
Aythya [genus] (8/3)
fuligula [soort]

De Kuifeend, broedvogel in de gematigde zones van Eurazië, heeft zich sedert begin 20e eeuw sterk uitgebreid aan de noord- en westrand van zijn broedareaal. Nederland vormt hiervan een voorbeeld. Hier namen de aantallen, na incidentele broedgevallen in de eerste helft van de eeuw, explosief toe vanaf de jaren vijftig. Veranderende klimatologische omstandigheden, resulterend in uitdroging van delen van Azië, kunnen hierbij een rol hebben gespeeld, evenals de eutrofiëring van onze binnenwateren. Jonge Kuifeenden zijn immers vanaf het verlaten van het ei vrijwel geheel aangewezen op dierlijk voedsel zoals slakjes en insecten. Dat verklaart ook waarom de Kuifeend relatief laat met broeden begint (half mei-half juni), wanneer de macrofauna zich door de opwarming van het water voldoende heeft ontwikkeld. Ook de uitbreiding over West- en Zuid-Europa van de driehoeksmossel (stapelvoedsel in het winterhalfjaar) kan de westwaartse uitbreiding van de Kuifeend hebben bevorderd. Het IJsselmeer werd daardoor een van de belangrijkste overwinteringsgebieden, een betekenis die dit gebied pas kreeg toen het na de afdamming geleidelijk zoeter werd en driehoeksmosselen zich massaal vestigden. De Nederlandse broedvogels wijken ‘s winters zowel uit naar westelijker (vooral volwassen vogels) als zuidelijker (vooral jongen) gelegen gebieden. 

Bron

Auteur(s)

Zomerdijk, P.J.

Publicatie