Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Koekoek Cuculus canorus

Foto: Hans van der Meulen

Indeling

Cuculidae [familie]
Cuculus [genus] (1/1)
canorus [soort]

De Koekoek is broedparasiet in een gebied dat Europa omvat en zich uitstrekt tot Noord-Afrika, China en Japan. De Europese broedvogels overwinteren bezuiden de Sahara en volgen vermoedelijk de seizoensregens aldaar. Nederlandse vogels worden vooral uit zuidwestelijke richting teruggemeld, in het voorjaar ook regelmatig uit Italië. De specialisatie die koekoekwijfjes vertonen voor bepaalde waardvogels heeft geleid tot het ontstaan van ‘koekoekstammen’: vogels die volledig op één waard zijn gefixeerd, eventueel in combinatie met een nauwverwante soort (voorbeeld: Kleine Karekiet/Rietzanger), en daar alleen van afwijken bij legnood. Hoewel wel 100 verschillende waardvogels binnen Europa bekend zijn (Wyllie 1981), is het spectrum aan belangrijke waardvogelsoorten binnen deelgebieden veel beperkter, en tussen deze gebieden verrassend gevarieerd. Voor Nederland vormen Heggenmus en Kleine Karekiet momenteel de belangrijkste waardvogels, gevolgd door Graspieper, Gele en Witte Kwikstaart, Rietzanger en Bosrietzanger. Welke soort het meest van belang is, verschilt per regio en habitat (Hellebrekers & Hellebrekers 1953, Hellebrekers in druk.). Verschillende soorten die net ten oosten van Nederland belangrijke waardvogels zijn (Roodborst en Winterkoning in Rijnland; Mildenberger 1984), zijn dat in ons eigen land niet of nauwelijks. Het voedsel van volwassen Koekoeken bestaat grotendeels uit rupsen, inclusief harige soorten die door andere vogels zelden gegeten worden, aangevuld met vooral kevers. Nestjonge Koekoeken eten wat de waardvogelpot schaft. 

Bron

Auteur(s)

Hustings, F.

Publicatie