Overslaan en naar de inhoud gaan

Amerikaanse stierkikker Lithobates catesbeianus

Foto: Jelger Herder

Indeling

Ranidae [familie]
Lithobates [genus] (1/1)

Voorkomen

StatusExoot. Tussen 10 en 100 jaar zelfstandige handhaving. (2b)
Habitatland zoet
ReferentieBrulkikkers (Rana catesbeiana) in Nederland: storm in een glas water?
ExpertDelft, J.J.C.W. van (RAVON)

Verspreiding


Verspreidingskaart Amerikaanse stierkikker in Nederland
Bron: RAVON

De Amerikaanse brulkikker heeft een groot verspreidingsgebied, dat vrijwel de hele oostelijke helft van de Verenigde Staten omvat. In het noorden bereikt de soort de Grote Meren terwijl ze in het zuiden voorkomt tot in Mexico (Hazenwright & Allen Wright 1995).

In Europa is succesvolle voortplanting geconstateerd in Groot-Brittannië, Duitsland, Nederland, België, Frankrijk, Italië en Griekenland (Veenvliet & Kus Veenvliet 2002). Slechts enkele kilometers over de grens in België (ten zuiden van Breda en ten zuidwesten van Eindhoven) bevinden zich grote populaties in het dal van de Mark, nabij de Reuselse Moeren en in het dal van de Grote Nete (Jooris 2002a, 2002b, 2005, pers. med. R. Jooris en A. Spitzen-van der Sluijs).

Uit Nederland zijn enkele tientallen Amerikaanse brulkikkers gemeld (Veenvliet 1996). Bij veel van deze meldingen is niet meer na te gaan in hoeverre het exemplaren betreft in tuinvijvers, waarin ze als larven zijn uitgezet. Een deel van de meldingen heeft betrekking op larven van andere soorten, veelal groene kikkers. Ook meldingen van zeer luid roepende 'brul'kikkers blijken vaak betrekking te hebben op inheemse groene kikkers (meerkikkers!). Uit een Amsterdamse tuin komt een zekere melding van één Amerikaanse brulkikker uit 2002. In 2009 werd melding gemaakt van de vangst van een Amerikaanse brulkikker in het Limburgse Wormdal in 2006, inclusief een foto als bewijsmateriaal. In de laatste decennia is driemaal met zekerheid succesvolle voortplanting van Amerikaanse brulkikkers vastgesteld. In een vijver in Breda is voortplanting geconstateerd van 1989 tot 1991. Hier is de soort nadien uitgeroeid (Stumpel 1991, 1992). Ten minste nog in 2003 waren voortplantende exemplaren aanwezig in twee openluchtterraria in Limburg (pers. med. D. Lazzari & F. Blezer). Hoewel dit geen vrijlevende dieren betreft, geeft het wel aan dat Amerikaanse brulkikkers zich in het Nederlandse (stads-)klimaat kunnen handhaven. Net over onze landsgrens komen populaties voor in Vlaanderen. Op de kaart is de enig exact bekende locatie met zekere voortplanting (Breda) weergegeven.

Verplaatsingen

In de jaren 1980 zijn larven van Amerikaanse brulkikkers op grote schaal ingevoerd en verkocht voor tuinvijvers in West-Europa.

In Duitsland zijn juveniele Amerikaanse brulkikkers tot op enkele honderden meters van een voortplantingsplaats aangetroffen (Laufer & Waitzmann 2002). Een volwassen mannetje werd aangetroffen op circa 600 m van een bekende populatie (Dalbeck et al. 1997). In België is gebleken dat Amerikaanse brulkikkers in staat zijn zich te verspreiden door een rivierdal, waarin zich veel visvijvers bevinden die deels door sloten met elkaar verbonden zijn (Jooris 2002a, 2002b).

Bron

Auteur(s)

Delft, J.J.C.W. van, Veenvliet, P.