Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Aziatische boktor Anoplophora glabripennis

Foto: Theodoor Heijerman

Indeling

Lamiinae [subfamilie]
Anoplophora [genus] (2/0)

Voorkomen

StatusExoot. Minder dan 10 jaar zelfstandige handhaving. (2c)
Habitatland
ReferentieLandelijke inventarisatie insectenplagen 2010 - Eerste ontdekking Aziatische boktor in Nederland
ExpertTeunissen, A.P.J.A.

Van oorsprong komt Anoplophora glabripennis voor in een groot deel van China. Ze komt ook in Korea voor en is daar voor het eerst in 1909 vastgesteld. In Korea is zij echter zeldzamer en veroorzaakt ook geen uitbraken (EPPO RS 2004/111 nr. 7). Lingafelter & Hoebeke (2002) geven een verspreidingskaart voor deze soort.

Er zijn diverse oudere waarnemingen uit Japan, maar het is de vraag of de soort daar als inheems te beschouwen is. In 2006 was er een uitbraak van A. glabripennis in het stedelijk gebied van een Japanse stad, in laanbomen (Ulmus parviflora) (EPPO 2006/100 nr. 5).

Buiten haar oorspronkelijk gebied is ze gesignaleerd en/of komt ze nu voor in de Verenigde Staten (sinds 1996), Canada (sinds 2003) en in diverse landen van Europa, namelijk Oostenrijk (sinds 2001), Polen (in 2003), Frankrijk (in 2003), Groot-Brittannië (in 2004), Duitsland (in 2004), Italië (sinds 2007) (DAISIE –Species Factsheet; EPPO RS 2004/072 nr. 5; EPPO RS 2004/111 nr 7; Eppo RS 2004/131 nr. 9; Eppo 2004/132 nr. 9; Eppo RS 2004/163 nr. 11; Eppo RS 2006/098 nr. 12; EPPO RS 2008/157 nr. 8; Hérard et al., 2006, Hérard et al., 2009; Haack et al., 2010).

De soort heeft zich tot nog toe niet in Nederland weten te vestigen. Oostenrijk en Italië zijn de enige Europese landen waar de soort zich na introductie heeft weten te handhaven (DAISIE).

Adulten van Anoplophora glabripennis kunnen zich al vliegend verplaatsen over circa 1.5 km van hun geboorteplek (DAISIE). Studies in China lieten zien dat de soort zich, althans zonder hulp van de mens, slechts langzaam verspreidt: 300 m/jaar in populierenbossen. Adulten zouden in een enkel e vlucht op een heldere dag, 30–225 m kunnen overbruggen (EPPO Datasheet). De gemiddelde afstand die een imago in één seizoen afleggen kan bedraagt ongeveer 266 m (Smith et al., 2001 in Anoniem, 2007).

Introducties vanuit Azië naar andere locaties buiten het oorspronkelijke areaal van de soort, vinden plaats via transport van houten verpakkingsmateriaal (pallets) en afvalhout; ook kunnen exemplaren meeliften op voertuigen (DAISIE).

Verplaatsing Adulten van Anoplophora glabripennis kunnen zich al vliegend verplaatsen over circa 1.5 km van hun geboorteplek (DAISIE). Studies in China lieten zien dat de soort zich, althans zonder hulp van de mens, slechts langzaam verspreidt: 300 m/jaar in populierenbossen. Adulten zouden in een enkel e vlucht op een heldere dag, 30–225 m kunnen overbruggen (EPPO Datasheet). De gemiddelde afstand die een imago in één seizoen afleggen kan bedraagt ongeveer 266 m (Smith et al., 2001 in Anoniem, 2007).

Introducties vanuit Azië naar andere locaties buiten het oorspronkelijke areaal van de soort, vinden plaats via transport van houten verpakkingsmateriaal (pallets) en afvalhout; ook kunnen exemplaren meeliften op voertuigen (DAISIE).

Waarnemingen doorgeven

Waarnemingen van deze soort kunnen worden doorgegeven via de portals waarneming.nl en telmee.nl.

De NVWA verzoekt meldingen door te geven op http://www.vwa.nl/onderwerpen/plantenziekten-en-plagen/dossier/aziatische-boktorren/meld-aantastingen.

Bron

Auteur(s)

Heijerman, Th.