Nederlands Soortenregister

Overzicht van de Nederlandse biodiversiteit

Grote poppenrover Calosoma sycophanta

Indeling

Carabinae [subfamilie]
Calosoma [genus] (4/2)
sycophanta [soort]

Voorkomen

StatusOorspronkelijk. Minimaal 10 jaar achtereen voortplanting. (1a)
Habitatland
ReferentieCarabidae
ExpertTurin, H.

Areaal

West-Palearctische soort. Europa behalve het noorden. Van Noord-Afrika tot West-Azië. Geïntroduceerd in de Verenigde Staten (New England) en daar thans gevestigd (Holste 1915, Burmeister 1939, Lindroth 1985). Een fossiele vondst is bekend van dezelfde plaats en periode als van Calosoma inquisitor (Gersdorf 1969). Areaalkarakteristiek: 4, Nederland: submarginaal.

Verspreiding in Nederland

Voornamelijk in het zuidelijk deel van Nederland. Het was niet mogelijk twee opgaven van na 1950 te controleren: één vondst van een dood exemplaar bij Domburg in juni 1971 (leg. Batten?) en één exemplaar op een boom in Noord-Brabant in 1985 (Fp). Deze meldingen zijn daarom niet op de kaart weergegeven. Voor de Britse Eilanden wordt hij als een incidentele gast gemeld, maar er zijn geen waarnemingen bekend van de laatste decennia en er zijn ook geen aanwijzingen dat hij daar ooit gevestigde populaties heeft gehad (Luff 1998). In Denemarken vóór 1950 (voornamelijk vóór 1900) bekend van ca. 30 vindplaatsen en één vangst na 1950 (Bangsholt 1983). Van Fennoscandië zijn slechts incidentele vangsten uit het zuiden van Zweden bekend en één introductie in 1982 in Finland (Lindroth 1985). Van Duitsland zijn slechts enkele vondsten uit de 20e eeuw bekend (Horion 1951). In Westfalen in de vorige eeuw in ‘rupsenjaren’ lokaal zeer talrijk; de laatste vondst aldaar in 1930 (Gries Et Al. 1973). Hij staat voor de omgeving van Berlijn (Barndt Et Al. 1991) en Baden-Württemberg (Trautner 1992) op de Rode Lijst als zeer bedreigde soort, evenals voor Oostenrijk (Franz 1983) en Zwitserland, waar de soort zeer verspreid over het land is waargenomen, maar na 1950 alleen bij Genève en in Wallis (Marggi 1992). In België evenals in Nederland vóór 1950 in meer dan 30 utm-hokken, na 1950 nog in slechts drie hokken waargenomen. Voor Vlaanderen als zeer bedreigd op de Rode Lijst (laatste vangst: Halle 1965) (Desender Et Al. 1995).

Status: de grote poppenrover is tot vlak voor de Tweede Wereldoorlog geregeld gevangen, daarna zo goed als uitgestorven. Het is mogelijk dat deze algemeen geconstateerde terugtrekking van de noordgrens van het verspreidingsgebied verband houdt met klimatologische veranderingen, maar ook de bestrijding van rupsenplagen kan de oorzaak zijn. Mogelijk komt de soort in een warme periode weer naar het noorden.

bewerkt EC, 12-12-2014

Voor het laatst In Nederland waargenomen in 1923 (Vorst, 2010).

Bron

Auteur(s)

Turin, H.

Publicatie